SEO audit: saytingizni 20 daqiqada o'zingiz tekshiring

Sayt tayyor. Dizayn yoqadi, telefonda ham ochiladi, rasmlar joyida. Lekin qidiruvdan kelgan mijoz deyarli yo'q: so'rovlar faqat Instagram va tanish-bilish orqali tushadi.

Sabab ko'pincha murakkab emas. Sahifalarning yarmi Google indeksiga tushmagan, o'nta sahifada bir xil sarlavha turibdi, menyudagi ikkita havola bo'sh sahifaga olib boradi. Bularning hammasini dasturchisiz topsa bo'ladi — brauzer va ikkita bepul vosita yetadi.

Quyida SEO audit uchun 20 daqiqalik yo'l xaritasi. Har qadamda nimani ochish, nimaga qarash va nimani yozib qo'yish aniq ko'rsatilgan. Oxirida — topilgan xatolarni qaysi tartibda tuzatish kerakligi.

Auditga kirishishdan oldin nima tayyorlaysiz

Yigirma daqiqa faqat tayyor stol bilan yetadi. Vositalarni oldindan ochib qo'ying, shunda qadamlar orasida vaqt yo'qotmaysiz.

• Google Search Console — sayt Google ko'zi bilan qanday ko'rinishini ko'rsatadigan yagona rasmiy manba. Ulanmagan bo'lsa, avval shuni ulang: usiz audit yarim qoladi.
• PageSpeed Insights — tezlik va mobil ko'rsatkichlar uchun. Ro'yxatdan o'tish shart emas, sahifa manzilini kiritsangiz kifoya.
• Brauzerning "Sahifa kodini ko'rish" buyrug'i. Title, description va H1 ni shu yerdan o'qiysiz, qo'shimcha dastur kerak emas.
• Oddiy jadval yoki daftar. Har topilgan xatoni bitta qatorga yozing: sahifa manzili, muammo, kim tuzatadi.

Toshkentdagi zargarlik do'koni misolida shunday jadval o'n ikki qatordan iborat bo'lgan edi. Ularning sakkiztasi bitta sababdan kelib chiqardi — katalog filtri har bosilganda yangi manzil yasab, o'sha bir sahifani nusxalab tashlagan. Bitta sozlash o'n ikki qatordan sakkiztasini yopadi.

Birinchi qadam: sayt Google'da umuman bormi

Qidiruv qatoriga site:sizningsayt.uz deb yozing. Google shu domendan indeksga olingan sahifalarni ko'rsatadi. Chiqqan raqam sizdagi sahifalar sonidan ancha kam bo'lsa, birinchi muammo topildi. Aylanib chiqish, indeksga tushish va so'rovga chiqish uch alohida bosqich ekani SEO nima va nega kerak maqolasida ochib berilgan.

Aniqroq javob Search Console'ning "Sahifalar" hisobotida. U har manzilni holat bo'yicha ajratadi va sababini nomlab beradi. Eng ko'p uchraydigan uchtasi shular:

• Crawled — currently not indexed. Google sahifani o'qigan, lekin indeksga qo'shmagan. Odatda matn juda qisqa yoki boshqa sahifani takrorlaydi.
• Discovered — currently not indexed. Google manzilni bilib olgan, ammo hali ochmagan. Ko'pincha sayt sekin javob bergani uchun robot navbatni cho'zadi.
• Duplicate without user-selected canonical. Sahifa boshqasining nusxasi, siz esa asosiy manzilni ko'rsatmagansiz. Google o'zi tanlaydi va tanlovi sizga yoqmasligi mumkin.

Bitta sahifani chuqurroq ko'rish uchun Search Console'da manzilni tekshirish vositasi bor. U Google tanlagan kanonik manzilni, oxirgi skanerlash sanasini va jonli test natijasini ochadi. Samarqanddagi gilam do'koni saytida aynan shu vosita mahsulot toifalari sahifalarida noindex tegi qolib ketganini ko'rsatgan: sayt qurilgan kunda qo'yilgan teg ishga tushirishda olib tashlanmagan.

Ikkinchi qadam: title va description har sahifada boshqacha bo'lsin

Sahifada o'ng tugmani bosib "Sahifa kodini ko'rish" ni tanlang, so'ng <title> so'zini qidiring. Bir necha sahifada shu amalni takrorlang va chiqqan sarlavhalarni yonma-yon qo'ying.

Google hujjatida sarlavha uzunligiga qat'iy chegara yo'q deyilgan: natijada u qurilma kengligiga qarab qisqartiriladi. Demak muhim so'zni boshiga qo'yish kerak, brend nomini oxirida qoldirasiz.

• Har sahifaning sarlavhasi o'ziga xosmi. Bir xil title turgan o'nta sahifa Google uchun bir-biridan farq qilmaydi.
• Sarlavha sahifadagi asosiy matnga mos keladimi. Mos kelmasa, Google uni o'zi almashtirib qo'yishi mumkin.
• Description bor va sahifani rostdan tasvirlaydimi. Bo'sh yoki "Bosh sahifa" deb yozilgan tavsif hech narsa bermaydi.
• Tavsif hamma sahifada bir xil ko'chirilmaganmi. Google takrorlanuvchi shablon matnni tashlab yuboradi.

Toshkentdagi avtomobil yuvish tarmog'ida o'n ikki filial sahifasining hammasida bitta sarlavha turgan: "Filiallar — avtomobil yuvish". Har filialga o'z tumani bilan sarlavha yozilsa, sahifalar "Chilonzorda avtomobil yuvish" kabi aniq so'rovlarga javob bera boshlaydi. Bu bir kunlik ish va matnni veb-sayt boshqaruv panelidan o'zingiz o'zgartirasiz.

Uchinchi qadam: H1 va sarlavhalar tuzilmasi

Har sahifada bitta H1 bo'lishi kerak va u sahifa nima haqidaligini aytishi shart. Kod ichida <h1 ni qidiring: ikkitasi chiqsa yoki umuman chiqmasa, jadvalga yozib qo'ying.

Keyingi darajalar tartib bilan ketsin. H2 — katta bo'limlar, H3 — ular ichidagi bo'linish. Sarlavha tegini shrift kattaligi uchun ishlatmang: buning uchun uslub bor, qidiruv esa tegni tuzilma deb o'qiydi.

Toshkentdagi ofis jihozlari do'koni saytida hamma sahifaning H1 i "Bosh sahifa" edi — shablon shunday qurilgan. Xizmat sahifalariga "Ofis kreslolari" va "Ofis uchun printer va MFU" kabi aniq sarlavhalar qo'yilsa, Search Console hisobotida shu so'rovlar bo'yicha ko'rsatishlar paydo bo'ladi. Sahifa nima sotayotganini avval Google tushunishi kerak.

To'rtinchi qadam: buzilgan havolalar va 404 sahifalar

Search Console'ning o'sha "Sahifalar" hisobotida "Not found (404)" qatorini oching. U yerda Google topa olmagan manzillar ro'yxati turadi.

Keyin qo'lda tekshiring: menyudagi har bandni, futerdagi havolalarni va bosh sahifadagi tugmalarni bosib chiqing. Bu ikki daqiqa oladi, natijada odatda kamida bittasi bo'sh sahifaga olib borishi ma'lum bo'ladi.

• O'chirilgan sahifani eng yaqin mavjud sahifaga 301 yo'naltirish bilan ulang. Hammasini bosh sahifaga tashlash yaxshi yechim emas: odam qidirgan narsasini topmay chiqib ketadi.
• 404 sahifasining o'zida menyu, qidiruv qatori va asosiy bo'limlarga havola bo'lsin. Bo'sh oq sahifa mijozni yo'qotadi.
• Tashqi saytdagi eski havolani tuzata olmaysiz, lekin o'zingizdagi yo'naltirishni sozlab, o'sha odamni saqlab qolasiz.

Chilonzordagi bolalar o'yinchoqlari do'koni katalogni yangilaganda eski mahsulot manzillari o'chib ketgan. Reklama e'lonlarida va Telegram kanalida tarqalgan havolalar bo'sh sahifaga olib borardi. Har eski manzilni tegishli kategoriyaga yo'naltirish shu trafikni qaytaradi.

Beshinchi qadam: dublikat sahifalar va kanonik manzil

Bitta sahifa bir nechta manzilda ochilsa, Google ularni alohida sahifa deb ko'rishi mumkin. Kuchingiz esa bo'linadi. Eng ko'p uchraydigan holatlar:

• Sayt www bilan ham, www siz ham ochiladi va ikkalasi ham to'liq javob beradi.
• Manzil oxiridagi qiya chiziq bor va yo'q variantlari alohida sahifa bo'lib qoladi.
• Reklama belgilari qo'shilgan manzillar (?utm_source= bilan) indeksga tushib ketadi.
• Katalogdagi filtr va saralash har bosilganda yangi manzil hosil qiladi.

Google kanonik manzilni uch signal bo'yicha tanlaydi: yo'naltirish eng kuchli signal, rel="canonical" tegi kuchli, sitemap'ga kiritilgani esa kuchsiz. Ularni bir sahifada aralashtirib ko'rsatmang — qarama-qarshi signal berilsa, Google ikkalasini ham e'tibordan chetda qoldirishi mumkin.

Yana bir keng tarqalgan xato — dublikatni robots.txt orqali yopish. Bu kanonik masalasini hal qilmaydi: robot sahifani o'qiy olmasa, undagi kanonik tegini ham ko'rmaydi. Namangandagi onlayn kitob do'koni shu sabab yarim katalogini indeksdan chiqarib yuborgan edi.

Oltinchi qadam: tezlik va mobil ko'rinish

PageSpeed Insights'ga sahifa manzilini kiriting va "Mobil" bo'limiga qarang. Yuqoridagi maydon ma'lumotlari real foydalanuvchilardan yig'iladi — asosiy e'tiborni shunga bering, pastdagi laboratoriya bali faqat tashxis uchun.

Google uchta ko'rsatkichni asosiy deb hisoblaydi. LCP — asosiy kontent ekranga chiqish vaqti, yaxshi qiymat 2,5 soniyagacha. INP — bosishga javob tezligi, 200 millisekunddan kam. CLS — sahifaning yuklanish paytida sakrashi, 0,1 dan past. O'lchov 75-persentil bo'yicha olinadi: foydalanuvchilarning to'rtdan uch qismi shu qiymatdan yaxshiroq tajriba olishi kerak.

Mobil ko'rinishni haqiqiy telefonda tekshiring, brauzer emulyatorida emas. Bir qo'lda ushlab ko'ring: tugmalar barmoqqa yetadimi, matn kattalashtirmasdan o'qiladimi, formani to'ldirish qulaymi.

Toshkentdagi restoran menyuni bitta katta rasm qilib qo'ygan edi. Telefonda u sekin ochilardi, matn esa o'qilmasdi. Menyuni oddiy matn bo'limlariga ajratish ikkita muammoni birdan yechadi: sahifa yengillashadi va taomlar nomi qidiruvga ko'rinadi. Rasm ichidagi matnni qidiruv o'qimaydi.

Topilgan xatolarni qaysi tartibda tuzatasiz

Jadvaldagi o'n besh qatorni birdaniga qilishga urinmang. Tartib muhim: quyi qavat tayyor bo'lmasa, yuqorisi turmaydi.

1. Indekslash. Avval sahifalar Google'ga tushsin. Indeksda yo'q sahifa uchun boshqa hech narsa qilishning ma'nosi yo'q.
2. Dublikatlar. Kanonik manzilni aniqlang va yo'naltirishlarni sozlang. Shundan keyin signal bitta sahifada to'planadi.
3. Sarlavha va tavsiflar. Har sahifaga o'z title va description'ini yozing. Bu eng arzon va eng tez ta'sir qiladigan qadam.
4. Buzilgan havolalar. 404 larni yo'naltiring, menyu va futerni tozalang.
5. Tezlik. Rasmlarni siqishdan va ortiqcha skriptlarni olib tashlashdan boshlang — odatda eng katta yutuq shu yerda.

Indekslanmagan sahifa uchun yozilgan eng yaxshi matn ham qidiruvda ishlamaydi.

Andijondagi elektr jihozlari do'konida jadval o'n uch qatordan iborat edi. Birinchi hafta faqat indekslash va dublikatlar bilan shug'ullanildi, qolgan bandlarga umuman qo'l urilmadi. Ikkinchi haftada sarlavhalar, uchinchisida tezlik. Shu tartib hamma narsani birdaniga qilishga urinishdan tezroq natija beradi.

Ro'yxatning yarmi kontent ishi, yarmi texnik ish. Texnik qismini o'zingiz bajara olmasangiz ham, endi dasturchiga aniq topshiriq bilan borasiz. Bu vaqtni ham, pulni ham tejaydi. Shunday ish qanday olib borilishini bajarilgan loyihalar bo'limida ko'rish mumkin.

Ko'p beriladigan savollar

SEO auditni qancha vaqtda bir marta qaytarish kerak?

Kichik sayt uchun choragiga bir marta yetadi. Katalog yoki onlayn do'konda esa har oy Search Console'ning "Sahifalar" hisobotiga qarab turing.

Saytni qayta qurgan yoki manzillar tuzilmasini o'zgartirgan bo'lsangiz, auditni birinchi haftada takrorlang. Yo'naltirishlardagi xatolar eng ko'p aynan shu paytda chiqadi. Do'kon, ustaxona yoki salon bo'lsangiz, shu tekshiruvga xaritadagi kartochkani ham qo'shing: toifa, ish vaqti va manzil qanday to'ldirilishi Google Biznes Profili maqolasida ko'rsatilgan.

Bepul vositalar yetarlimi yoki pullik dastur kerakmi?

Yuqoridagi olti qadamning hammasi bepul vositalar bilan bajariladi. Pullik skanerlar yuzlab sahifani bir zumda tekshirgani uchun qulay, lekin topadigan xatolari asosan shu ro'yxatdagilar.

Sahifalar soni yuzdan oshsa, skaner vaqtni tejaydi. Undan kam bo'lsa qo'lda tekshiruv aniqroq: har sahifani ko'z bilan ko'rasiz va kontekstni tushunasiz.

Sahifa "skanerlangan, lekin indekslanmagan" desa nima qilaman?

Bu deyarli har doim kontent muammosi, texnik xato emas. Sahifada o'ziga xos, foydali matn kammi yoki u boshqa sahifani takrorlaydimi — shuni tekshiring.

Ikki-uch jumlali mahsulot sahifasi ko'pincha shu holatga tushadi. Matnni to'ldiring, sahifani ichki havola bilan bog'lang va manzilni qayta tekshiruvga yuboring. Google qayta ko'rishi uchun bir necha kundan bir necha haftagacha vaqt ketadi.

Audit natijasi qachon ko'rinadi?

Texnik tuzatishlar odatda 2–4 haftada ta'sir qiladi: indekslash tiklanadi, sarlavhalar natijalarda yangilanadi. Pozitsiya o'sishi 2–3 oy, barqaror trafik 4–6 oy oladi.

Muddat raqobatga ham bog'liq. Tor va kam so'raladigan so'rovda natija tezroq keladi, "sayt yaratish Toshkent" kabi raqobatli so'rovda sekinroq.

O'zim tuzata olmasam nima qilaman?

Xatolar jadvalini saqlang va uni dasturchiga yoki agentlikka bering. Ro'yxat aniq bo'lsa, ish narxi ham, muddati ham oldindan hisoblanadi.

Xuddi shu tekshiruvni SEO xizmati doirasida biz ham bepul bajaramiz. Foydasi shunda: o'zingiz tuzgan ro'yxat bizniki bilan solishtiriladi va e'tibordan chetda qolgan joy darrov ko'rinadi.

Yigirma daqiqalik tekshiruv saytingizning holati haqida rost tasavvur beradi. Ro'yxat uzun chiqsa ham qo'rqmang: bandlarning ko'pi bir kunlik ish va ular ketma-ket bajariladi. Murakkab holat qolsa yoki qayerdan boshlashni bilmasangiz, bepul konsultatsiya vaqtida birga ko'rib chiqamiz.